شرکت گوگل گام بلندی در علم ژنومیک برداشته و از مدل هوش مصنوعی جدیدی به نام «آلفاژنوم» (AlphaGenome) رونمایی کرده است—ابزاری که میتواند تأثیر دقیق جهشهای DNA بر سیستمهای پیچیده تنظیمکننده فعالیت ژنتیکی را با دقت بیسابقهای پیشبینی کند.
به نقل از خبرگزاری مهر و به استناد گزارش Interesting Engineering، این ابزار نهتنها نواحی کدگذار ژنوم را پوشش میدهد بلکه به نواحی غیرکدگذار نیز پرداخته و تصویری جامع از اثرات احتمالی هر تغییر ژنتیکی ارائه میدهد. آلفاژنوم میتواند تا یک میلیون جفت باز DNA را در یک مرحله پردازش کرده و هزاران ویژگی مولکولی از جمله بیان ژن، الگوهای پیرایش، اتصال پروتئین و دسترسی به کروماتین در انواع مختلف سلول را پیشبینی کند.
گوگل با طراحی معماری پیچیده آلفاژنوم، از لایههای کانولوشن و ترنسفورمر برای تجزیه و تحلیل الگوهای ژنتیکی استفاده کرده است. این مدل با استفاده از چندین واحد پردازش تانسور (TPU) توانسته است تنها در چهار ساعت آموزش ببیند—در حالیکه نیمی از منابع رایانشی مدل قبلی خود، Enformer، را مصرف کرده است.
این مدل جدید، جانشینی برای Enformer و مکملی برای AlphaMissense بهحساب میآید و در ۲۴ مورد از ۲۶ آزمایش معیاری، عملکردی بهتر یا برابر با بهترین مدلهای تخصصی دنیا داشته است. دادههای مورد استفاده برای آموزش این مدل نیز از منابع معتبر جهانی مانند ENCODE، GTEx، 4D Nucleome و FANTOM5 تأمین شدهاند.
با وجود این دستاورد چشمگیر، گوگل تأکید کرده که آلفاژنوم هنوز برای استفاده بالینی یا تحلیل ژنومهای شخصی مناسبسازی نشده و چالشهایی چون مدلسازی تعاملات ژنتیکی دوربرد و ثبت دقیق الگوهای بافت-محور را پیش رو دارد.
**مسعود کریمی**
دبیر سرویس فناوریهای نوظهور
مسعود کریمی تحلیلگر فناوری، نویسنده و روزنامهنگار حوزه تکنولوژی با بیش از هشت سال تجربه حرفهای در زمینه پوشش تحولات فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و برنامهنویسی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوظهور در دنیای فناوری، بررسی تأثیرات اجتماعی هوش مصنوعی و پوشش رویدادهای مهم حوزه تکنولوژی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس دانشگاهی، به صورت خودآموز به یادگیری مباحث نوین در حوزه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و برنامهنویسی پیشرفته پرداخته و در چندین دوره تخصصی مرتبط با فناوریهای نوظهور شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
کریمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۶ با راهاندازی یک وبلاگ شخصی در زمینه تحلیل فناوریهای نوین آغاز کرد. در آن وبلاگ، به بررسی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحولات دنیای برنامهنویسی میپرداخت که با استقبال جامعه فناوری کشور مواجه شد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله و وبسایت معتبر حوزه تکنولوژی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تحلیلی و گزارش تخصصی درباره جدیدترین دستاوردهای فناوری جهان شد.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله تکنولوژی آپلود پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس فناوریهای نوظهور در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال، سختافزار، نرمافزار و تحولات صنعت فناوری نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی کریمی در تحلیل روندهای فناوریهای نوظهور، بررسی تحولات هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، پوشش رویدادهای مهم صنعت تکنولوژی و گزارشنویسی تحلیلی است. وی همچنین در زمینه فناوریهای سختافزاری، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و تحولات دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد کریمی در تحلیل فناوری مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی، اعتبارسنجی اخبار و اطلاعات، ترجمه دقیق مفاهیم تخصصی به زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی است. وی در تحلیلهای خود بر تفکیک دقیق واقعیتها از شایعات، بررسی تأثیرات اجتماعی فناوری و پرهیز از بزرگنمایی دستاوردها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران فناوری ایران است و در چندین همایش و رویداد تخصصی حوزه فناوری به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
