پیامکهای جعلی چگونه کار میکنند و چه تهدیدی دارند؟
کلاهبرداران سایبری با ارسال پیامکهای جعلی، کاربران را به صفحات فیشینگ و نصب بدافزار هدایت میکنند. این پیامکها معمولاً با عناوین جذابی مانند «کالابرگ الکترونیکی»، «سود سهام عدالت»، «ثبت نام یارانه» یا «اینترنت رایگان» ارسال میشوند و هدف اصلی آنها بهرهبرداری از غفلت و بیتوجهی مخاطبان است. مجرمان با استفاده از مهندسی اجتماعی، موضوعات روز و دغدغههای عمومی را شناسایی کرده و سپس پیامکهای جعلی را با همان عنوانها برای مردم ارسال میکنند.
دو مشخصه اصلی پیامکهای جعلی
کارشناسان امنیت سایبری میگویند پیامکهای جعلی معمولاً دو ویژگی مشترک دارند: ارسال از سرشماره معمولی و وجود لینک در متن پیام. این لینکها ممکن است حاوی بدافزار باشند یا کاربر را به صفحهای شبیهسازیشده (فیشینگ) هدایت کنند که با وارد کردن اطلاعات، دسترسی به حساب بانکی و اطلاعات شخصی فرد فراهم میشود. در برخی موارد، پس از آلوده شدن گوشی، مجرم از شماره قربانی برای ارسال پیامکهای مشابه به دیگران استفاده میکند و بدین ترتیب شبکهای از قربانیان شکل میگیرد.
چگونه پیامکهای جعلی را تشخیص دهیم؟
یکی از راههای ساده تشخیص پیامک جعلی، توجه به سرشماره و لینک موجود در پیام است. سازمانها و نهادهای دولتی و خدماتی معمولاً پیامکهای خود را از طریق سرشمارههای رسمی ارسال میکنند و هیچگاه از شماره موبایل شخصی برای ارسال پیامکهای اطلاعرسانی استفاده نمیکنند. همچنین بررسی دامنه لینکها میتواند نشانهگذار مهمی باشد؛ دامنه رسمی سازمانهای دولتی معمولاً با «.ir» خاتمه مییابد و در صورت مشاهده لینک «.com» یا دامنههای مشابه، احتمال کلاهبرداری بالا است.
نمونههای رایج پیامکهای جعلی و هشدارهای رسمی
برخی نهادها بارها نسبت به پیامکهای جعلی هشدار دادهاند. به عنوان مثال، قوه قضائیه تأکید کرده که تنها سرشمارههای رسمی آن «Adliran» و برای پلیس فتا «policeFata» است و تنها سامانه معرفیشده در پیامکهای قوه قضائیه، سامانه «ثنا» است. همچنین سازمان بورس و اوراق بهادار و مسئولان سهام عدالت بارها اعلام کردهاند که پیامک یا درگاه رسمی برای اعلام سود سهام عدالت ارسال نمیشود و سهامداران باید تنها از طریق سامانههای رسمی سجام و سهام عدالت اقدام کنند.
در زمینه کالابرگ الکترونیکی نیز هشدار داده شده که پیامکهای ارسالی با این عنوان جعلی هستند و شهروندان باید اخبار و روشهای دریافت کالابرگ را از رسانههای رسمی دنبال کنند و به تبلیغات بینام و نشان فضای مجازی اعتماد نکنند.
نکات امنیتی برای جلوگیری از کلاهبرداری پیامکی
برای کاهش خطر پیامکهای جعلی، کارشناسان توصیه میکنند:
- به هیچ عنوان روی لینکهای پیامکی ناشناس کلیک نکنید و در صورت شک، از طریق سایتهای رسمی و شناختهشده اقدام کنید.
- در صورت دریافت پیامک با موضوع مالیات، تنها به سرشماره رسمی «MALIAT» اعتماد کنید و برای انجام امور مالیاتی از درگاه ملی خدمات الکترونیک سازمان امور مالیاتی به آدرس my.tax.gov.ir استفاده کنید.
این نکات ساده میتواند از نفوذ بدافزار به گوشی و سرقت اطلاعات بانکی جلوگیری کند و کاربران را در برابر حملات فیشینگ محافظت کند.
**مسعود کریمی**
دبیر سرویس فناوریهای نوظهور
مسعود کریمی تحلیلگر فناوری، نویسنده و روزنامهنگار حوزه تکنولوژی با بیش از هشت سال تجربه حرفهای در زمینه پوشش تحولات فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و برنامهنویسی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوظهور در دنیای فناوری، بررسی تأثیرات اجتماعی هوش مصنوعی و پوشش رویدادهای مهم حوزه تکنولوژی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس دانشگاهی، به صورت خودآموز به یادگیری مباحث نوین در حوزه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و برنامهنویسی پیشرفته پرداخته و در چندین دوره تخصصی مرتبط با فناوریهای نوظهور شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
کریمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۶ با راهاندازی یک وبلاگ شخصی در زمینه تحلیل فناوریهای نوین آغاز کرد. در آن وبلاگ، به بررسی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحولات دنیای برنامهنویسی میپرداخت که با استقبال جامعه فناوری کشور مواجه شد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله و وبسایت معتبر حوزه تکنولوژی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تحلیلی و گزارش تخصصی درباره جدیدترین دستاوردهای فناوری جهان شد.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله تکنولوژی آپلود پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس فناوریهای نوظهور در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال، سختافزار، نرمافزار و تحولات صنعت فناوری نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی کریمی در تحلیل روندهای فناوریهای نوظهور، بررسی تحولات هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، پوشش رویدادهای مهم صنعت تکنولوژی و گزارشنویسی تحلیلی است. وی همچنین در زمینه فناوریهای سختافزاری، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و تحولات دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد کریمی در تحلیل فناوری مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی، اعتبارسنجی اخبار و اطلاعات، ترجمه دقیق مفاهیم تخصصی به زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی است. وی در تحلیلهای خود بر تفکیک دقیق واقعیتها از شایعات، بررسی تأثیرات اجتماعی فناوری و پرهیز از بزرگنمایی دستاوردها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران فناوری ایران است و در چندین همایش و رویداد تخصصی حوزه فناوری به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
