پژوهشگران چینی موفق به توسعه سیستمی مبتنی بر هوش مصنوعی شدهاند که میتواند کیهان را با دقتی فراتر از توانایی انسان تحلیل کند. این پیشرفت بزرگ در حوزه نجوم، تحول قابلتوجهی در دستهبندی و شناسایی اجرام آسمانی رقم زده است.
طبق گزارش خبرگزاری مهر، روش مرسوم در دستهبندی ستارهها، کهکشانها و اختروشها طیفسنجی است؛ روشی بسیار دقیق اما کند که در مواجهه با حجم عظیم اطلاعات تولیدشده توسط تلسکوپهای پیشرفته، توان پردازشی کافی ندارد. در همین راستا، تیمی از محققان چینی از رصدخانههای یوننان سیستمی طراحی کردهاند که میتواند این دادهها را با سرعت و صحت بسیار بالا تحلیل کند.
شناسایی بیش از ۲۷ میلیون منبع آسمانی با الگوریتم جدید
این مدل هوش مصنوعی تاکنون موفق به شناسایی و دستهبندی بیش از ۲۷ میلیون جرم آسمانی از جمله کهکشانها در گسترهای به وسعت ۱۳۵۰ درجه مربع از آسمان شده است. نکته مهم در این فناوری، صرفاً تسریع فرآیند پردازش نیست؛ بلکه توانایی آن در کشف الگوهای ناشناخته و تشخیص اجرام نادر و کمنور، باعث تحول در اکتشافات کیهانی شده است.
ترکیب دادههای تصویری و طیفی؛ رویکرد نوین یادگیری ماشین
محققان برای طراحی این سیستم، از نوعی شبکه عصبی پیشرفته استفاده کردهاند که بر پایه دادههای تصویری مورفولوژیکی (شکل ظاهری اجرام) و اطلاعات SED (نحوه درخشش اجرام در طول موجهای مختلف) آموزش دیده است. این رویکرد دوگانه موجب شده سیستم بتواند تفاوتهای ظریفی میان ستارهها، کهکشانها و اختروشها را با دقت بالاتری شناسایی کند.
این مدل براساس دادههای معتبر منتشرشده توسط Sloan Digital Sky Survey آموزش دیده و با تصاویر بهدستآمده از Kilo-Degree Survey مورد آزمون قرار گرفته است.
دقت بالای مدل هوش مصنوعی در آزمایشهای نهایی
برای بررسی عملکرد واقعی، مدل توسعهیافته با دادههای مأموریت فضایی Gaia که شامل ۳.۴ میلیون منبع ستارهای بود، آزمایش شد. نتایج نشان داد که این سیستم قادر است با دقت ۹۹.۷ درصد ستارگان را بهدرستی برچسبگذاری کند؛ موفقیتی که نشان از توان بالای این فناوری در تحلیل دادههای نجومی دارد.
این دستاورد میتواند مسیر تحقیقات نجومی را به شکلی بنیادی دگرگون کند و در شناسایی دقیقتر اجرام دوردست و ناشناخته کیهانی، ابزاری قدرتمند در اختیار پژوهشگران قرار دهد.
**مسعود کریمی**
دبیر سرویس فناوریهای نوظهور
مسعود کریمی تحلیلگر فناوری، نویسنده و روزنامهنگار حوزه تکنولوژی با بیش از هشت سال تجربه حرفهای در زمینه پوشش تحولات فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و برنامهنویسی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوظهور در دنیای فناوری، بررسی تأثیرات اجتماعی هوش مصنوعی و پوشش رویدادهای مهم حوزه تکنولوژی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس دانشگاهی، به صورت خودآموز به یادگیری مباحث نوین در حوزه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و برنامهنویسی پیشرفته پرداخته و در چندین دوره تخصصی مرتبط با فناوریهای نوظهور شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
کریمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۶ با راهاندازی یک وبلاگ شخصی در زمینه تحلیل فناوریهای نوین آغاز کرد. در آن وبلاگ، به بررسی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحولات دنیای برنامهنویسی میپرداخت که با استقبال جامعه فناوری کشور مواجه شد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله و وبسایت معتبر حوزه تکنولوژی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تحلیلی و گزارش تخصصی درباره جدیدترین دستاوردهای فناوری جهان شد.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله تکنولوژی آپلود پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس فناوریهای نوظهور در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال، سختافزار، نرمافزار و تحولات صنعت فناوری نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی کریمی در تحلیل روندهای فناوریهای نوظهور، بررسی تحولات هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، پوشش رویدادهای مهم صنعت تکنولوژی و گزارشنویسی تحلیلی است. وی همچنین در زمینه فناوریهای سختافزاری، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و تحولات دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد کریمی در تحلیل فناوری مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی، اعتبارسنجی اخبار و اطلاعات، ترجمه دقیق مفاهیم تخصصی به زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی است. وی در تحلیلهای خود بر تفکیک دقیق واقعیتها از شایعات، بررسی تأثیرات اجتماعی فناوری و پرهیز از بزرگنمایی دستاوردها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران فناوری ایران است و در چندین همایش و رویداد تخصصی حوزه فناوری به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
