آغاز عصر رایانش زیستی در سوئیس
پژوهشگران در آزمایشگاهی در شهر ووه سوئیس موفق شدهاند از مینی مغزهای انسانی برای فعالسازی رایانهها استفاده کنند؛ دستاوردی که میتواند آینده فناوری را دگرگون کند. این حوزه نوظهور که با عنوان رایانش زیستی یا نرمافزار زیستی (Wetware) شناخته میشود، تلاش دارد از قدرت پردازشی سلولهای مغزی انسان بهعنوان جایگزینی برای تراشههای سیلیکونی بهرهبرداری کند.
مغزهای کوچک بهعنوان پردازندههای زنده
در این پروژه، تودههای کوچک سلولهای مغزی در محیطی غنی از مواد مغذی نگهداری میشوند تا زنده بمانند. این سلولها برخلاف تراشههای رایانهای، در صورت مرگ قابل احیا نیستند و همین موضوع اهمیت حفظ پایداری آنها را دوچندان میکند. پژوهشگران معتقدند این مینی مغزها میتوانند بهعنوان پردازندههای اولیه عمل کرده و الگویی نو برای محاسبات رایانهای ارائه دهند.
مزایای رایانش زیستی نسبت به تراشههای سیلیکونی
فرد جوردان، یکی از بنیانگذاران آزمایشگاه فاینال اسپارک، تأکید میکند که در حالیکه ابررایانهها و سامانههای هوش مصنوعی مانند ChatGPT از نیمهرساناهای سیلیکونی برای شبیهسازی شبکههای عصبی استفاده میکنند، رایانش زیستی بهجای تقلید، از سلولهای واقعی مغز بهره میگیرد. او میگوید: «عصبهای زیستی در مقایسه با عصبهای مصنوعی تا یک میلیون برابر انرژی کمتری مصرف میکنند و این میتواند بحران مصرف انرژی در حوزه هوش مصنوعی را کاهش دهد.»
تأثیر بر آینده انرژی و محیط زیست
یکی از مهمترین مزایای رایانش زیستی، کاهش مصرف انرژی در مقایسه با تراشههای پرمصرف هوش مصنوعی است. در شرایطی که رشد سریع فناوری، اهداف جهانی کاهش انتشار گازهای گلخانهای را تهدید میکند و بسیاری از شرکتهای بزرگ فناوری به انرژی هستهای روی آوردهاند، استفاده از مینی مغزهای انسانی میتواند راهکاری پایدارتر و سازگارتر با محیط زیست باشد.
چالشها و مسیر پیشرو
با وجود این دستاورد، کارشناسان تأکید میکنند که نرمافزار زیستی هنوز راهی طولانی برای رقابت با سختافزارهای قدرتمند کنونی در پیش دارد. تولید انبوه، پایداری طولانیمدت سلولها و مسائل اخلاقی از جمله چالشهایی است که باید پیش از تجاریسازی این فناوری برطرف شود.
جمعبندی
رایانش زیستی با استفاده از مینی مغزهای انسانی میتواند نقطه عطفی در تاریخ فناوری باشد؛ مسیری که شاید در آینده جایگزین تراشههای سیلیکونی شود و همزمان بحران انرژی در حوزه هوش مصنوعی را کاهش دهد. هرچند این فناوری هنوز در مراحل ابتدایی است، اما چشمانداز آن نویدبخش دگرگونی عمیق در صنعت رایانه و هوش مصنوعی است.
**مسعود کریمی**
دبیر سرویس فناوریهای نوظهور
مسعود کریمی تحلیلگر فناوری، نویسنده و روزنامهنگار حوزه تکنولوژی با بیش از هشت سال تجربه حرفهای در زمینه پوشش تحولات فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و برنامهنویسی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوظهور در دنیای فناوری، بررسی تأثیرات اجتماعی هوش مصنوعی و پوشش رویدادهای مهم حوزه تکنولوژی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس دانشگاهی، به صورت خودآموز به یادگیری مباحث نوین در حوزه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و برنامهنویسی پیشرفته پرداخته و در چندین دوره تخصصی مرتبط با فناوریهای نوظهور شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
کریمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۶ با راهاندازی یک وبلاگ شخصی در زمینه تحلیل فناوریهای نوین آغاز کرد. در آن وبلاگ، به بررسی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحولات دنیای برنامهنویسی میپرداخت که با استقبال جامعه فناوری کشور مواجه شد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله و وبسایت معتبر حوزه تکنولوژی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تحلیلی و گزارش تخصصی درباره جدیدترین دستاوردهای فناوری جهان شد.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله تکنولوژی آپلود پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس فناوریهای نوظهور در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال، سختافزار، نرمافزار و تحولات صنعت فناوری نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی کریمی در تحلیل روندهای فناوریهای نوظهور، بررسی تحولات هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، پوشش رویدادهای مهم صنعت تکنولوژی و گزارشنویسی تحلیلی است. وی همچنین در زمینه فناوریهای سختافزاری، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و تحولات دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد کریمی در تحلیل فناوری مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی، اعتبارسنجی اخبار و اطلاعات، ترجمه دقیق مفاهیم تخصصی به زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی است. وی در تحلیلهای خود بر تفکیک دقیق واقعیتها از شایعات، بررسی تأثیرات اجتماعی فناوری و پرهیز از بزرگنمایی دستاوردها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران فناوری ایران است و در چندین همایش و رویداد تخصصی حوزه فناوری به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
