تازهترین گزارش سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (رگولاتوری) که مربوط به عملکرد تابستان ۱۴۰۴ است، اطلاعات مهمی از وضعیت کیفی اینترنت، میزان قطعی خدمات اپراتورهای تلفن همراه و سهم آنها از بازار را آشکار میسازد. این گزارش که برای کاربران اینترنت و فعالان حوزه فناوری اطلاعات از اهمیت بالایی برخوردار است، معیارهای کلیدی پایداری و سرعت اینترنت را نیز مورد ارزیابی قرار داده است.

بررسی جامع کیفیت اینترنت در گزارش تابستان ۱۴۰۴ رگولاتوری
سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی به عنوان نهاد ناظر بر فعالیتهای ارتباطی کشور، با انتشار فصلنامه آماری خود، نگاهی دقیق به عملکرد اپراتورها در سه ماهه دوم سال ۱۴۰۴ (تابستان) انداخته است. این گزارش آماری، نه تنها به شاخصهای کیفی شبکه میپردازد، بلکه جزئیات مهمی از قطعیهای سرویس داده و سهم بازار اپراتورها را نیز در اختیار عموم قرار میدهد. این تحلیلها برای درک بهتر وضعیت موجود اینترنت و برنامهریزیهای آتی در این صنعت حیاتی است و به شفافیت عملکرد ارائهدهندگان خدمات اینترنت کمک شایانی میکند.
معیارهای کلیدی کیفیت اینترنت: تأخیر و لرزش شبکه
پایداری و سرعت اتصال به اینترنت، دو عامل اساسی در تجربه کاربری مطلوب هستند که با شاخصهایی نظیر RTT (زمان رفت و برگشت بسته) و Jitter (تأخیر متغیر) سنجیده میشوند. RTT مدت زمانی است که یک بسته داده برای رسیدن از مبدأ به مقصد و برگشت به مبدأ طی میکند؛ هرچه RTT کمتر باشد، سرعت پاسخگویی و واکنشپذیری اینترنت بالاتر است. Jitter نیز نوسانات یا تغییرات در تأخیر ارسال و دریافت بستههای داده را نشان میدهد که Jitter بالا میتواند منجر به تجربه ناخوشایند در مکالمات صوتی، تصویری و بازیهای آنلاین شود.
بر اساس گزارش رگولاتوری، متوسط زمان رفت و برگشت بسته (RTT) برای اینترنت ثابت داخلی ۱۹.۸۶ میلیثانیه و برای اینترنت ثابت بینالمللی ۷۶.۱ میلیثانیه ثبت شده است. در بخش اینترنت سیار، این ارقام به ترتیب ۳۵.۶۵ میلیثانیه برای اتصالات داخلی و ۹۵.۸۶ میلیثانیه برای اتصالات بینالملل اعلام گردید. نرخ تأخیر متغیر ارسال و دریافت بسته (Jitter) نیز در شبکههای ثابت داخلی ۱.۰۶ و بینالملل ۱.۳۴ میلیثانیه بوده است، در حالی که در اینترنت سیار، Jitter به ترتیب ۶.۹۹ و ۸.۹۱ میلیثانیه برای ترافیک داخلی و بینالملل گزارش شده است. این ارقام نشاندهنده عملکرد کلی شبکه در طول دوره مورد بررسی است.
مقایسه پایداری اینترنت اپراتورها: کدام شرکت قطعی بیشتری را تجربه کرده است؟
یکی از مهمترین بخشهای این گزارش، بررسی میزان قطعی سرویس داده اپراتورهای تلفن همراه است که مستقیماً بر تجربه کاربران در استفاده از اینترنت تأثیر میگذارد. این شاخص برای فناوریهای ۳G و ۴G به تفکیک محاسبه و اعلام شده است:
همراه اول:
قطعی ۳G: ۰.۳۸ درصد
قطعی ۴G: ۰.۲۲ درصد
ایرانسل:
قطعی ۳G: ۰.۶ درصد
قطعی ۴G: ۰.۲۲ درصد
رایتل:
قطعی ۳G: ۰.۶۸ درصد
قطعی ۴G: ۰.۲۴ درصد
بررسی این آمار نشان میدهد که در فناوری ۳G، رایتل بیشترین میزان قطعی را داشته، در حالی که در فناوری ۴G، تمامی اپراتورها عملکرد نسبتاً مشابهی از نظر میزان قطعی سرویس اینترنت از خود نشان دادهاند که میتواند نشانهای از پایداری بالاتر این فناوری در سطح کشور باشد.
سهم بازار مشترکین تلفن همراه و وضعیت نفوذ اینترنت سیار
گزارش رگولاتوری همچنین به تحلیل سهم بازار اپراتورهای اصلی تلفن همراه و ترکیب مشترکین پهنباند سیار پرداخته است. این اطلاعات بینش ارزشمندی در مورد پویایی رقابت و ترجیحات فناوری کاربران در بازار اینترنت کشور ارائه میدهد. در سه ماهه دوم سال ۱۴۰۴، تعداد مشترکین فعال تلفن همراه به شرح زیر بوده است:
همراه اول: ۸۹,۶۳۰,۷۷۲ مشترک، معادل ۵۴ درصد سهم از بازار
ایرانسل: ۷۰,۱۳۰,۴۰۲ مشترک، معادل ۴۲ درصد سهم از بازار
رایتل: ۶,۰۱۹,۶۶۸ مشترک، معادل ۴ درصد سهم از بازار
این آمار به وضوح تسلط همراه اول بر بازار تلفن همراه و اینترنت سیار کشور را نشان میدهد. از نظر تفکیک تکنولوژی نیز، ۹۳ درصد مشترکین پهنباند سیار از فناوری ۴G استفاده میکنند، در حالی که ۴ درصد به ۳G و تنها ۳ درصد به ۵G متصل هستند. این توزیع نشاندهنده سهم غالب ۴G در دسترسی به اینترنت پرسرعت سیار است و رشد تدریجی فناوری ۵G را نوید میدهد.
توسعه فیبر نوری: گامی بلند در ارتقای زیرساخت اینترنت ملی
یکی دیگر از محورهای مهم گزارش رگولاتوری، وضعیت توسعه زیرساخت فیبر نوری در کشور است. گسترش فیبر نوری به عنوان ستون فقرات اینترنت پرسرعت، نقشی حیاتی در بهبود کیفیت و افزایش سرعت اینترنت در بلندمدت دارد. تعداد خانوارهای تحت پوشش شبکه فیبر نوری در تابستان ۱۴۰۴ به رقم قابل توجه ۸,۷۰۹,۰۸۶ خانوار رسیده است. این افزایش چشمگیر در پوشش، حاکی از تلاشهای گسترده برای توسعه این زیرساخت حیاتی است که میتواند دسترسی کاربران به اینترنت ثابت با کیفیت بالا را متحول سازد. توسعه فیبر نوری نه تنها سرعت را افزایش میدهد، بلکه پایداری و ظرفیت شبکه را نیز به میزان قابل توجهی ارتقا میبخشد و بستر مناسبی برای ظهور فناوریهای نوین ارتباطی فراهم میآورد.
مطالب مرتبط
- قیمت موبایل در ایران دو برابر شد؛ واردات مسافری تلفن همراه رکورد تاریخی ثبت کرد
- جاهطلبی آمازون در بازار موبایل با شکست Fire Phone به پایان رسید
- جاسوسافزار لندفال موبایلهای سامسونگ گلکسی را هدف گرفت
- جاهطلبی آمازون در بازار موبایل با شکست Fire Phone به پایان رسید

**مسعود کریمی**
دبیر سرویس فناوریهای نوظهور
مسعود کریمی تحلیلگر فناوری، نویسنده و روزنامهنگار حوزه تکنولوژی با بیش از هشت سال تجربه حرفهای در زمینه پوشش تحولات فناوریهای نوین، هوش مصنوعی و برنامهنویسی است. تمرکز اصلی وی بر تحلیل روندهای نوظهور در دنیای فناوری، بررسی تأثیرات اجتماعی هوش مصنوعی و پوشش رویدادهای مهم حوزه تکنولوژی میباشد.
**تحصیلات**
وی دارای مدرک کارشناسی مهندسی نرمافزار از دانشگاه علم و صنعت ایران است. در دوران تحصیل، علاوه بر دروس دانشگاهی، به صورت خودآموز به یادگیری مباحث نوین در حوزه هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و برنامهنویسی پیشرفته پرداخته و در چندین دوره تخصصی مرتبط با فناوریهای نوظهور شرکت کرده است.
**سوابق حرفهای**
کریمی فعالیت حرفهای خود را از سال ۱۳۹۶ با راهاندازی یک وبلاگ شخصی در زمینه تحلیل فناوریهای نوین آغاز کرد. در آن وبلاگ، به بررسی موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و تحولات دنیای برنامهنویسی میپرداخت که با استقبال جامعه فناوری کشور مواجه شد.
پس از کسب تجربه و شناخته شدن در محافل تخصصی، به عنوان نویسنده و تحلیلگر با چندین مجله و وبسایت معتبر حوزه تکنولوژی همکاری کرد. وی در این دوران موفق به تولید دهها مقاله تحلیلی و گزارش تخصصی درباره جدیدترین دستاوردهای فناوری جهان شد.
وی از سال ۱۳۹۹ به تیم تحریریه مجله تکنولوژی آپلود پیوسته و اکنون به عنوان دبیر سرویس فناوریهای نوظهور در این رسانه فعالیت میکند. در این مسئولیت، تیم نویسندگان و تحلیلگران این حوزه را رهبری کرده و بر تولید محتوای تخصصی درباره هوش مصنوعی، فناوریهای دیجیتال، سختافزار، نرمافزار و تحولات صنعت فناوری نظارت دارد.
**تخصصها و حوزههای کاری**
تخصص اصلی کریمی در تحلیل روندهای فناوریهای نوظهور، بررسی تحولات هوش مصنوعی و یادگیری ماشین، پوشش رویدادهای مهم صنعت تکنولوژی و گزارشنویسی تحلیلی است. وی همچنین در زمینه فناوریهای سختافزاری، گوشیهای هوشمند، کنسولهای بازی و تحولات دیجیتال تجربه قابل توجهی دارد.
**روششناسی حرفهای**
رویکرد کریمی در تحلیل فناوری مبتنی بر پایش مستمر منابع معتبر جهانی، اعتبارسنجی اخبار و اطلاعات، ترجمه دقیق مفاهیم تخصصی به زبانی ساده و قابل فهم برای مخاطب عمومی است. وی در تحلیلهای خود بر تفکیک دقیق واقعیتها از شایعات، بررسی تأثیرات اجتماعی فناوری و پرهیز از بزرگنمایی دستاوردها تأکید دارد.
**عضویت در نهادهای تخصصی**
وی عضو انجمن صنفی روزنامهنگاران فناوری ایران است و در چندین همایش و رویداد تخصصی حوزه فناوری به عنوان کارشناس و تحلیلگر مشارکت داشته است.
